HIV+ seksen zonder condoom is praktisch onhaalbaar

De Zwitserse Federale Aidscommissie (Eidgenössischen Kommission für Aidsfragen / Commission fédérale pour les problèmes liés au sida / Commissione federale per i problemi legati all’Aids) kwam gisteren met een bijzonder bericht. HIV-patiënten die volop medicatie innemen, een vaste partner hebben en monogaam zijn, kunnen condooms achterwege laten. Hoopgevend nieuws, maar de realiteit is minder rooskleurig. Sensoa benadrukt dat risico’s niet zomaar van de baan zijn.

De WJNH Poeperkesdag in gedachte, herinneren we ons dat zowel hetero’s als homo’s zich erg moeilijk kunnen houden aan afspraken binnen een relatie. Dat vertelde Sensoa-specialist Mark Sergeant toen. Of je nu een zogenaamd gesloten of open relatie op nahoudt, slechts een klein deel houdt zich aan die afspraken.

In de prijktijk komt slechts een heel laag aantal mensen dus in aanmerking.

Persbericht Sensoa: Zwitsers standpunt over condoomgebruik bij mensen met hiv zorgt voor controverse

De Zwitserse Nationale AIDS Commissie bracht op 30 januari 2008 een advies uit over de besmettelijkheid van mensen met hiv in het Zwitserse Medische Bulletin. “Mensen met hiv zonder soa die een effectieve behandeling tegen hiv volgen, geven hiv niet door bij seksuele contacten”. Volgens Sensoa blijft de impact van deze bevindingen op de preventie beperkt. Het advies geldt voor vaste, monogame koppels die zich strikt aan een aantal regels houden. De toepassing van het advies vraagt overigens een grondige begeleiding door de behandelende arts.

Na kennisname van de wetenschappelijke feiten en na lange deliberatie, heeft de Zwitserse Commissie de volgende conclusie bereikt:
Iemand met hiv die geen enkele seksueel overdraagbare aandoening (soa) heeft, die een doeltreffende behandeling volgt die het virus volledig onderdrukt, brengt geen virus over via seksueel contact. Dit is echter alleen het geval als:

* de seropositieve persoon de behandeling accuraat en consequent volgt en op regelmatige basis door een arts opgevolgd wordt;

* het aantal virussen zich sinds ten minste zes maanden onder de detecteerbare grens bevindt van minder dan 40 eenheden per ml (eenvoudiger gezegd: het virus dient sinds ten minste zes maanden onderdrukt te zijn);

* de seropositieve persoon niet besmet is met een andere seksueel overdraagbare aandoening (soa). Bij besmetting met een soa stijgt immers het risico op overdracht van hiv.

Verder in het advies wordt verduidelijkt, wat de praktische consequenties zijn.

* Om te beginnen maakt het advies duidelijk, dat alleen bij vaste, monogame relaties dit advies van toepassing kan zijn. Mensen met hiv die niet besmet zijn met een soa en een effectieve therapie volgen, en een stabiele en duurzame relatie hebben met iemand zonder hiv, dienen te weten dat ze hun partner niet in gevaar brengen zolang ze de behandeling tot op de letter volgen, ze op regelmatige basis hun arts consulteren, en ze niet met een andere soa besmet zijn.

* Na volledig geïnformeerd en geadviseerd te zijn, is het aan de seronegatieve partner om te beslissen of het koppel ja dan neen nog verdere beschermende maatregelen zal treffen. Uiteindelijk is het immers deze seronegatieve partner die de gevolgen zal dragen van een mogelijke besmetting met hiv.

* De arts dient deze informatie uit te leggen tijdens een gesprek waarop beide partners aanwezig zijn. Niet alleen dient het koppel de bovenvermelde voorwaarden goed te begrijpen en toe te passen, ook dienen ze afspraken te maken over seksuele contacten buiten de relatie. De arts dient al deze voorwaarden en afspraken na te gaan in iedere volgende consultatie.

* Het heeft geen zin om een ‘preventieve’ behandeling op te starten bij een seropositief persoon louter om het condoom weg te kunnen laten. De behandeling is vaak dermate zwaar, dat de kans op het niet consequent volgen te groot is als er geen medische aanwijzingen zijn.

* De boodschap “Mensen met hiv zonder soa die een effectieve behandeling volgen, geven hiv niet door bij seksuele contacten” verandert verder niets aan de preventie zoals die vandaag wordt toegepast. Mensen zonder hiv, dienen nog steeds zelf de verantwoordelijkheid te nemen om zich te beschermen tegen een besmetting met hiv tijdens een seksueel contact.

* Mensen met hiv zonder vaste relatie die aan de voorwaarden voldoen dienen zich te blijven beschermen tijdens anonieme seksuele contacten met een condoom en dit om mogelijke besmettingen met andere soa te vermijden.

* Heteroseksuele koppels dienen na te denken over het gebruik van anticonceptie of een mogelijke kinderwens bij het weglaten van een condoom.

Relevantie voor de preventie
Sensoa heeft aan zijn collega’s en partners uit de medische sector gevraagd of deze informatie overeenkomt met de informatie waar zij over beschikken. Hierover bestaat nog onduidelijkheid. Uit medische hoek komt het signaal, dat de bewijsvoering momenteel niet overtuigend genoeg is. Gezondheidswerkers zijn bevreesd dat de complexe informatie op maat snel zal herleid worden tot ‘mensen met hiv die aidsremmers slikken mogen vrijen zonder condoom’. Daarbij worden belangrijke voorwaarden over het hoofd gezien… Dit advies kan sowieso enkel gebruikt worden in de concrete context van individuele koppels. Een belangrijke bekommernis is het correct en tijdig vaststellen van een soa-infectie. Mensen kunnen een immers soa hebben zonder dat er symptomen zijn.

Als de informatie klopt, kunnen mensen met hiv met hun vaste partners condooms weglaten, gesteld dat zij aan alle voorwaarden voldoen – en hun partner hiermee instemt. Het Zwitsers standpunt maakt duidelijk, dat beide partners bij deze beslissing moeten betrokken worden en dat een continue ondersteuning en opvolging van het koppel door de arts essentieel is.

Uiteindelijk zal het advies slechts voor een kleine groep mensen van toepassing zijn. Zeker bij homomannen hebben relaties vaak een open karakter en komen er meer soa voor. Relaties die niet strikt monogaam zijn, vallen dan ook niet onder het advies.

De informatie heeft geen impact op de andere preventieboodschappen. Condoomgebruik door mensen met hiv bij losse contacten blijft immers de regel, omdat condooms ook het risico op andere seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) verminderen. Iemand met hiv die een soa oploopt, loopt het risico dat ook de hoeveelheid virus in het lichaam opnieuw oploopt. Bovendien wordt de overdracht van hiv in de hand gewerkt door een soa.

Voor mensen zonder hiv blijft het condoom de enige doeltreffende bescherming tegen een infectie met hiv; het vermindert ook de kans om een soa op te lopen.