“Aids teistert Antwerpen erger dan rest van Vlaanderen”

Gemiddeld sterft de Antwerpenaar twee jaar eerder als andere Vlamingen. Dat schrijven De Standaard en Het Nieuwsblad. Vooral kansarmen en allochtonen halen dat gemiddelde naar beneden. Er zijn ook meer hiv-vaststellingen in (de provincie) Antwerpen dan elders in het land.

De dramatische cijfers, Kris Goossenaerts, Het Nieuwsblad, 30.01.2009.
Aids teistert Antwerpen erger dan de rest van Vlaanderen. Vooral bij homoseksuele mannen wordt meer HIV vastgesteld, en bij vrouwen uit Centraal-Afrika. Er bestaan geen correcte cijfers over HIV-besmettingen per wijk, maar de grootste risicogroepen wonen in Antwerpen-Noord, de Luchtbal, Borgerhout, Antwerpen-Centrum en het Kiel.

Het Antwerpse stadsbestuur en het OCMW verzamelden en analyseerden de cijfers met het oog op het uitbouwen van het Lokaal Gezondheidsbeleidsplan. Die kan je hier downloaden. Zo raakten in de provincie Antwerpen in 2001 55 mannen besmet met hiv. In 2004 waren dat er 76. Sensoa-cijfers leren ons dat vooral Belgische homomannen en heteromannen uit Zwart-Afrika een hiv-infectie oplopen.

Lokaal Gezondheidsbeleidsplan 2009, Bijlage A, p. 16-17
Geslacht
Onderstaande tabellen geven een overzicht van het aantal nieuw geregistreerde HIV-infecties op het niveau van de provincie Antwerpen. Wat betreft HIV is er geen verplichting tot aangifte door de huisarts bij de Gezondheidsinspectie van de Vlaamse Gemeenschap, zoals het geval is bij een aantal andere infectieziekten. Onderstaande gegevens kunnen bijgevolg een onderschatting van het aantal zijn.

Bij de mannen loopt het aantal op van 55 nieuwe registraties in 2001 tot 76 in 2004. Bij de vrouwen loopt het aantal op van 29 nieuwe registraties tot 39 in 2003 en 36 in 2004. Hoewel de aantallen zeer klein zijn, lijkt er tussen 2002 en 2003 een trendbreuk: het aantal nieuw geregistreerde HIV-infecties is in 2003 t.o.v. 2002 met zo’n 30 gevallen toegenomen en blijft stabiel in 2004. Verder zien we dat 2/3 van de nieuwe infecties bij mannen terug te vinden is.

Tabel 8: Aantal nieuw HIV-registraties volgens jaar en geslacht (provincie Antwerpen)
Mannen Vrouwen Totaal
Jaar Aantal % Aantal % Aantal %
2001 55 65,5% 29 34,5% 84 100%
2002 52 64,2% 29 25,8% 81 100%
2003 77 66,4% 39 33,6% 116 100%
2004 76 67,9% 36 32,1% 112 100%
Bron: Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap – Gezondheidsinspectie Antwerpen, bewerkt door OCMW Antwerpen

Nationaliteiten
De opdeling naar nationaliteit is relevant, wanneer we zien dat 42% van de nieuwe registraties inwoners met een nationaliteit van Subsaharaans Afrika betreffen.

Tabel 9: aantal nieuwe HIV-registraties volgens nationaliteit (provincie Antwerpen)
Nationaliteit Aantal %
België 40 36,0%
Europa 13 11,7%
Noord-Afrika 1 0,9%
Subsahara 47 42,3%
Andere 10 9,0%
Totaal 111 100%
Bron: Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap – Gezondheidsinspectie Antwerpen 2004, bewerkt door OCMW Antwerpen

Bij de mannen zijn het zwart-Afrikanen en Belgen die het grootste aandeel van nieuw-besmette personen vormen. Bij de vrouwen is de besmetting uitgesproken het grootst bij de zwart-Afrikanen. Omdat het kleine aantallen betreft is het nodig qua interpretatie erg voorzichtig om te springen met het cijfermateriaal.

Bij Sensoa lezen we dat voor België twee evoluties vast te stellen zijn, maar ook met de nodige interpretatievoorzichtigheid: bij de Belgen zijn de mannen de oorzaak van de blijvende stijging van het aantal HIV-geïnfecteerden. Deze stijging is terug te vinden bij personen met homoseksuele contacten. Bij de niet-Belgen is de stijging meer uitgesproken bij vrouwen dan bij mannen. Zowel bij vrouwen als bij mannen gebeurt de overdrachtwijze bij hen voornamelijk via heteroseksuele contacten. De mondiale evolutie naar meer besmettingen binnen de Aziatische en Oosteuropese bevolking zal volgens Sensoa de volgende jaren ook stilaan zichtbaar worden binnen de Belgische samenleving.

Nationaliteiten en wijken – de spreiding van HIV-risicogroepen in stad Antwerpen per wijk.

De voorstelling van deze spreiding is relevant gezien de risicogroepen erg specifiek omschreven zijn. Bij alle nationaliteiten is de grote leeftijdsgroep 20 tot 40 jaar dé risicogroep. De zwart-Afrikanen tussen 20 en 40 jaar wonen in Antwerpen geconcentreerd in enkele wijken. Meer dan 200 inwoners in de wijken Amandus-Atheneum en Stuivenberg en Borgerhout intramuros. Ook de wijken Kiel, Linkeroever, woonservicewijk Dam-Eilandje / stadhuis en Schoonbroek-Luchtbal tellen meer dan 100 zwart-Afrikanen uit de betreffende leeftijdscategorie. Eventuele zwart-Afrikanen die genaturaliseerd werden tot Belg zijn niet opgenomen in deze cijfers.

Ontsluiting op doelgroep- en wijkniveau
Via de Gezondheidsinspectie bekomen we slechts gegevens op provinciaal niveau. De werkgroep Gezondheidsmonitor zal onderzoeken op welke manier gegevens rond HIV op kleiner geografisch niveau kunnen verkregen worden.

Om dit te bestrijden willen stad en OCMW de kennis over infectieziektes  bij de preventiemedewerkers vergroten.

Lokaal Gezondheidsbeleidsplan 2009, p. 25.
ND2 – Operationele doelstelling 6
Tegen 2011 kan iedere eerstelijnsgezondheidsmedewerker een beroep doen op deskundigheidsbevordering in functie van kansengroepen.

Een doelgroepgerichte dienstverlening vraagt deskundigheid van de hulpverleners. Medewerkers uit de eerstelijn volgen vormingen rond doelgroepwerking, meer bepaald in verband met cultureel-ethnische minderheden, kansarmoede en ouderen.

De specifieke leefwereld van kwetsbare groepen is vaak onbekend. Kansarmen hebben dikwijls nood aan een luisterend oor bij een vertrouwenspersoon. Het is immers niet altijd nodig om onmiddellijk medicatie op te starten of een therapeutisch plan op te stellen. De hulpverlening moet soms eerder uitgaan van preventie in plaats van interventie.

De zorgverleners moeten eveneens vertrouwd worden met de totaalbenadering van de klant. We willen dat de hulpverlening de verschillende facetten van de klant samen in beeld brengt. De complexe meervoudige problematiek wordt dan in zijn totaliteit bekeken en binnen de verschillende domeinen aangepakt. Dit gebeurt met voldoende aandacht voor de zelfverantwoordelijkheid en zelfredzaamheid van de klant. Werken aan empowerment van de klant is een belangrijk aandachtspunt.

Anderzijds is het zeer belangrijk dat de hulpverleners ingelicht worden rond thema’s binnen de gezondheidszorg: vb. geestelijke gezondheidszorg, verslavingsproblematiek, TBC, HIV, …

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: